wtorek, 23 sierpnia 2016

Koncert w ogrodzie

Wybitni instrumentaliści: harfistka Małgorzata Zalewska oraz flecista Łukasz Długosz wystąpili z recitalem w magicznej scenerii ogrodu Domu Długosza. Koncert odbył się w ramach XXVI edycji festiwalu "Muzyka w Sandomierzu". Muzyczna uczta przeplatana komentarzami artystów dostarczyła publiczności niezapomnianych wrażeń.






wtorek, 9 sierpnia 2016

W obronie Warszawy - 96. rocznica "Cudu nad Wisłą"

Muzeum Diecezjalne posiada w zbiorach dwie części brewiarza (verna i hiemalis), które należały do ks. Ignacego Skorupki, bohatera zm. 14 sierpnia 1920 r. pod Ossowem. Jego śmierć stała się jednym z symboli Bitwy Warszawskiej. Brewiarz otrzymał w 1934 r. ks. Jan Wiśniewski od przyjaciela ks. Skorupki.

Obecnie na ekspozycji zobaczyć można także inne eksponaty związane z postacią ks. Ignacego Skorupki.  Prezentujemy dwa z nich.


Fotografia ks. Ignacego Skorupki z 1912 r. , Biblioteka Diecezjalna w Sandomierzu, ze zbiorów ks. Jana Wiśniewskiego.




Karta pocztowa „Obrona Warszawy”, Biblioteka Diecezjalna w Sandomierzu, ze zbiorów ks. Andrzeja Wyrzykowskiego

 Wydał ks. Makłowicz  w Kołomyi , nakładem Dziennika Polskiego we Lwowie. Projekt wykonał  Władysław Benda (1873-1948), który uczył się rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie oraz w Wiedniu. W 1899 r. wyemigrował do USA. Wykonał  wiele ilustracji do znanych amerykańskich magazynów. Współpracował z polonijnymi organizacjami, zaprojektował wówczas wiele patriotycznych plakatów.

wtorek, 26 lipca 2016

ŚDM w "Domu Długosza"

Podczas Sandomierskiego Dnia Wspólnoty w ramach odbywających się Światowych Dni Młodzieży odwiedzili nas młodzi z wielu miejsc na Ziemi. Gościliśmy pielgrzymów z Francji, Hiszpanii, Ameryki, Włoch, Ukrainy oraz Filipin. Także dla wielu uczestników z  terenu diecezji sandomierskiej, była to często pierwsza okazja do  poznania dziedzictwa artystycznego Muzeum Diecezjalnego.

czwartek, 7 lipca 2016

z Sandomierza do Kielc

Od dnia 6 lipca w Archiwum Państwowym w Kielcach prezentowana jest wystawa autorstwa Urszuli Stępień,           kustosz Muzeum Diecezjalnego Ślady pamięci. Sandomierska wspólnota żydowska. Otwarcie wystawy miało miejsce podczas konferencji Społeczność żydowska      w Małopolsce. Wystawa przygotowana została w 2014 roku, kiedy obchodzony był w Sandomierzu XVII Dzień Judaizmu.





wtorek, 21 czerwca 2016

Fortepian Skurskiego na wystawie fotograficznej w Warszawie

Najstarszy zachowany fortepian w Polsce, wykonany przez Ignacego Skurskiego
 w 1774 r. w klasztorze Panien Benedyktynek w Sandomierzu
Miło nam poinformować, że fotografie naszego instrumentu zaprezentowane zostaną na wystawie fotograficznej pt. „Fortepiany z przeszłością”.

 Poniżej zamieszczamy zaproszenie na wystawę oraz krótką charakterystykę tego wydarzenia.



25 czerwca o godz. 16.00 w siedzibie Orkiestry Sinfonia Varsovia w Warszawie zostanie otwarta wystawa zdjęć z portalu  „Fortepian w zbiorach polskich”, pt. „Fortepiany z przeszłością”. Wystawa będzie czynna do końca sierpnia.

Wystawa prezentuje wybór zdjęć wykonanych podczas prac nad projektem „Fortepian w zbiorach polskich” (www.fortepian.instrumenty.edu.pl). Autorem zdjęć jest Waldemar Kielichowski.

Wystawa „Fortepiany z przeszłością” prezentuje najpiękniejsze zdjęcia wykonane podczas prac nad projektem „Fortepian w zbiorach polskich”. Ukazuje to, co kryje się pod skrzynią fortepianu - mechanizmy instrumentów budowane z niemal zegarmistrzowską precyzją, pięknie zdobione ramy, szlachetnie profilowane klawisze, fortepiany rozebrane na części i zawarte w nich zaskakujące urządzenia, wnikliwe oko dojrzy także ślady niechcianych lokatorów w obiektach, które w przeszłości nie miały dostępu do prawidłowej opieki konserwatora”. (Agata Mierzejewska)

Projekt „Fortepian w zbiorach polskich” został zrealizowany przez Instytut Muzyki i Tańca w 2015 roku. Prezentuje ponad 120 zabytkowych fortepianów pochodzących z Kolekcji im. Andrzeja Szwalbego w Ostromecku k. Bydgoszczy, Muzeum Historii Przemysłu w Opatówku k. Kalisza, Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina oraz Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu.

Aktualnie na portalu www.fortepian.edu.pl znajduje się ponad 1200 zdjęć fortepianów firm polskich i obcych datowanych na lata 1774 – 1957. Wśród nich znajdują się m.in. fortepiany Chopina, Noskowskiego i Liszta, rzadkie obiekty takie jak fortepian buduarowy Caspara Amberga, najstarszy zachowany fortepian w Polsce Ignacego Skurskiego, czynny mechanizm rejestru janczarskiego w dwustuletnim instrumencie z Królewca, czy oryginalne hybrydy.

niedziela, 15 maja 2016

piątek, 6 maja 2016

Zakończona konserwacja sandomierskiego „Pokłonu Trzech Króli”



Powrócił na ekspozycję do Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu obraz z przedstawieniem sceny Pokłonu Trzech Króli.

Stanowił on pierwotnie najpewniej centralną część nastawy ołtarza pw. Trzech Króli w dawnej kolegiacie sandomierskiej. W XIX w. obraz trafił do katedralnego kapitularza, następnie do Domu Biskupiego, a w ostatnich latach przechowywany jest jako depozyt i eksponowany w sandomierskim Muzeum Diecezjalnym. 

Poddany szczegółowym badaniom specjalistycznym i bardzo starannie wykonanym pracom konserwatorskim obraz odzyskał pierwotny blask i piękno. O dużej wartości artystycznej
i ewangelizacyjnej obrazu mówił obecny w Muzeum Diecezjalnym biskup Krzysztof Nitkiewicz. - Coraz częściej można spotkać komentarze do świąt liturgicznych, a nawet tekstów biblijnych, bazujące na wybitnych dziełach sztuki sakralnej. To potwierdza jej rolę w dziele ewangelizacji. Dlatego, chociaż obraz „Pokłon Trzech Króli” znajdował się przez ponad sto lat w Domu Biskupim, zgodziłem się na jego eksponowanie w Muzeum Diecezjalnym. Nadal jednak czuję się szczególnie odpowiedzialny za to dzieło, w związku z czym doprowadziłem do jego konserwacji, aby służyło wszystkim w jak najlepszym stanie. I chociaż jako diecezja posiadamy bardzo skromne środki finansowe, myślę, że w tym przypadku i podobnych, nie można ich żałować – podkreślał biskup Krzysztof Nitkiewicz.

W trakcie zakończonych prac konserwatorskich przeprowadzono szereg badań specjalistycznych, które pozwoliły na lepsze rozpoznanie sandomierskiego dzieła. Konserwatorzy pobrali z obrazu szereg próbek, które przebadane zostały w jednym z krakowskich laboratoriów. Wyniki badań pozwoliły na określenie użytych podczas tworzenia obrazu pigmentów i spoiw malarskich. Wykonano również fotografie lica obrazu w świetle podczerwonym i ultrafioletowym. Pozwoliły one bez ingerencji zajrzeć w głąb obrazu, rozpoznać pierwotny rysunek który artysta wykonał przed rozpoczęciem malowania na zaprawie oraz wyodrębnić partie retuszy i przemalowań powstałych w XX w. 
- Podczas podjętych prac konserwatorskich z lica obrazu usunięte zostały warstwy ciemnego werniksu oraz retuszy i przemalowań o znacznym zasięgu. Uzupełnione zostały ubytki zaprawy na licu obrazu, nadano im fakturę i strukturę spękań identyczną z występującymi na warstwach oryginalnych. Kolejnym, niezwykle pracochłonnym zabiegiem konserwatorskim było scalenie kolorystyczne powierzchni niezachowanych fragmentów malowidła. Użyto do tego celu specjalistycznych odwracalnych farb żywicznych, odpornych na wpływ światła i niezmieniających swoich barw po latach. Na koniec lico obrazu zostało pokryte kilkoma warstwami werniksu zabezpieczającymi warstwę malarską przed wpływem promieniowania ultrafioletowego – poinformował Marcin Gruszczyński, konserwator prowadzący prace.- Drewniana rama obrazu, wykonana podczas jego konserwacji w latach 30-tych XX w. pozostawiona została do ekspozycji dzieła. Została poddana konserwacji technicznej zabezpieczającej drewno, usunięto z jej powierzchni nieszlachetne warstwy czarnej farby olejnej i sztucznego złota (szlagmetalu). Listwy zostały pokryte złotem płatkowym w technice pulmentowej, pozostała powierzchnia została zaaranżowana w kolorze ciemnego błękitu występującego często w ramach renesansowych – dodał konserwator.

Po renowacji obraz powrócił na miejsce, gdzie eksponowany był przed konserwacją w Muzeum Diecezjalnym.
- Trudno dziś określić autora obrazu, można jedynie przypuszczać, że pochodził z jednego z krakowskich warsztatów malarskich i musiał się zetknąć z dziełem Kulmbacha ze względu na bardzo bliskie naśladownictwo kompozycji i kolorystyki. Obraz pochodzi z pierwszej połowy XVI wieku, data jego powstania określana jest na lata 1511-1520. Warte podkreślenia jest to, że obraz został podczas II wojny światowej wywieziony przez Niemców z Domu Biskupiego i został zwrócony dopiero w 1946 r. – poinformował ks. Andrzej Rusak, dyrektor Muzeum Diecezjalnego.– Obraz jako cenny zabytek i dzieło sztuki wymagał gruntownej konserwacji. Pomimo tego, że nie otrzymujemy dotacji, chociaż składane są odpowiednie wnioski do różnych instytucji, ksiądz biskup Krzysztof Nitkiewicz podjął decyzję, że obraz zostanie odrestaurowany ze środków kościelnych – dodał ks. A. Rusak.

Zakończona konserwacja sandomierskiego „Pokłonu Trzech Króli” pozwali na nowo spojrzeć miłośnikom sztuki dawnej i zwiedzającym Muzeum Diecezjalne na jego walory artystyczne i historyczne. Prace konserwatorskie przeprowadzone zostały w rzeszowskiej pracowni konserwatorów dzieł sztuki Eweliny i Marcina Gruszczyńskich.

Tekst: ks. Tomasz Lis
Fot. S. Justyna Kaniowska